شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته صنایع

دانشگاه صنعتی شیراز

گروه مهندسی صنایع

پایان‌نامه کارشناسی ارشد

در رشته مهندسی صنایع گرایش مهندسی صنایع

عنوان:

طراحی استوار شبکه زنجیره تأمین سبز تحت شرایط عدم قطعیت

استاد راهنما:

دكتر جواد سرور

استاد مشاور:

دكتر مرتضی کاظمی

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده درج نمی گردد

تکه هایی از متن به عنوان نمونه :

فهرست مطالب:

فصل 1  مقدمه‌…………………. 1

1-1    مقدمه………………. 2

1-2    تعریف مسأله………………. 3

1-3    اهمیت پژوهش……………….. 4

1-4    اهداف پژوهش……………….. 5

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

1-5    نوآوری پژوهش……………….. 6

1-6     راهنماي فصل‌هاي رساله………………. 7

فصل 2 زنجیره تأمین، مدیریت و طراحی آن……………….. 9

2-1    مدیریت زنجیره تأمین……………….. 10

2-1-1 تاریخچه زنجیره تأمین……………….. 10

2-1-2 تصمیمات مدیریت زنجیره تأمین……………….. 12

2-2    طراحی شبکه زنجیره تأمین……………….. 13

2-2-1 تصمیم‌گیری در شرایط عدم قطعیت………………… 14

2-2-2 مقایسه روش استوار با تحلیل حساسیت و برنامه‌ریزی خطی احتمالی……. 15

2-2-3 عدم قطعیت‌ها در طراحی شبکه زنجیره تأمین……………….. 16

2-3    مفهوم مدیریت زنجیره تأمین سبز………………. 24

2-3-1 مزایای زنجیره تأمین سبز………………. 25

2-3-2 تفاوت بین مدیریت زنجیره تأمین سنتی و سبز………………. 26

2-3-3 لزوم حرکت به سمت رویکرد سبز………………. 27

2-3-4 استاندارد Eco- indicators……………….

فصل 3 مروری بر ادبیات………………… 36

3-1    مروری بر ادبیات طراحی زنجیره تأمین……………….. 37

3-1-1 ادبیات زنجیره تأمین رو به جلو………………. 38

3-1-2 ادبیات زنجیره تأمین معکوس………………… 40

3-1-3 ادبیات زنجیره تأمین توأم………………. 40

3-2    مروری بر ادبیات طراحی شبکه زنجیره تأمین همراه با عدم قطعیت…….. 41

3-2-1 پارامتر همراه با عدم قطعیت………………… 43

3-2-2 رویکرد برخورد با عدم قطعیت در فرآیند طراحی زنجیره……. 44

3-2-3 نحوه نمایش عدم قطعیت………………… 45

3-3    مروری بر ادبیات طراحی زنجیره تأمین سبز………………. 46

فصل 4 تعریف مسأله و مدل‌سازی ریاضی……………….. 49

4-1    تعریف مسأله………………. 50

4-1-1 پیش فرض‌های پژوهش……………….. 52

4-2    مدل‌سازی ریاضی……………….. 53

4-2-1 توابع هدف  ……………… 55

4-2-2 محدودیت‌ها……………… 58

4-2-3 مدل ریاضی قطعی سبز………………. 61

4-3    روش بهینه‌سازی مدل قطعی سبز………………. 62

4-3-1 مدل استوار اولیه مبتنی بر روش سناریو (دو مرحله‌ای)…… 66

4-3-2 مدل استوار نهایی بر مبنای روش Mulvey……………….

4-3-3 خطی‌سازی مدل استوار……………… 69

فصل 5 نتایج محاسباتی و تحلیل حساسیت………………… 72

5-1    مطالعه موردی……………….. 73

5-1-1 طریقه به دست آوردن شاخص‌های Eco-indicator در تابع هدف زیست محیطی…… 75

5-1-2 نتایج حل دو مدل قطعی و استوار……………… 77

5-2    تحلیل حساسیت………………… 82

فصل 6 جمع‌بندي و پيشنهاد تحقيقات آتي………………… 85

6-1     نتایج بدست آمده……………… 86

6-2     زمینه‌های تحقیقاتی پیشنهادی آتی برای محققین……………….. 88

مراجع ……………… 90

واژه نامه فارسي به انگليسي………………… 94

واژه نامه انگليسي به فارسي………………… 95

پيوست 1: جداول Eco-indicator 99………………..

پيوست 2: کدنویسی مدل‌های قطعی و استوار سبز در نرم‌افزار لینگو 9 ……………… 101

چکیده:

در این پایان‌نامه، یک مدل برنامه­ریزی استوار برای طراحی شبکه زنجیره تامین سبز (زیست محیطی) رو به جلو و معکوس تحت عدم قطعیت شرایط اقتصادی آینده ارائه خواهد گردید. در آغاز، یک مدل برنامه‌ریزی عدد صحیح مخلوط قطعی ارائه می­گردد؛ سپس مدل استوار آن با بهره گیری از رویکرد مبتنی بر سناریو و روش مولوی توسعه داده می­گردد.

مسأله طراحی شبکه مورد نظر شامل فرضیاتی از قبیل: چند محصولی، چند سطحی و تک دوره­ای می­باشد. به علت عدم ثبات شرایط اقتصادی، عدم قطعیت در این مسأله به شکلی متفاوت با مقالات گذشته در نظر گرفته شده­‌می باشد. از آنجایی که شرایط اقتصادی بی‌ثبات بر روی تقاضا و همچنین قیمت‌های مواد اولیه، سوخت و … تاثیر­گذار می باشد، در نتیجه پارامترهای تقاضا و هزینه کل تولید و حمل و نقل در مسئله غیرقطعی می­باشند.

مدل پیشنهادی همچنین آلودگی‌های بخش تولیدی و سیستم حمل ونقل زنجیره را نیز در نظر گرفته و با ارائه یک تابع هدف و روش Eco-indicator 99 کوشش در کاهش آن­ها را دارد. از طرفی دیگر، مراکز تولید و توزیع به صورت دو‌منظوره فعالیت می­کنند. از مزایای این روش صرفه‌جویی در هزینه­ها و کاهش آلودگی در نتیجه­ی بهره گیری از تجهیزات حمل‌و‌نقل و زیرساخت­های مشترک می­باشد.

فصل اول: مقدمه

1-1- مقدمه

امروزه اکثر مردم جهان توجه بیشتری به حفاظت از محیط زیست و منابع زیستی دارند. این حساسیت مثبت تا به آن­جا شدت گرفته­می باشد که حتی صاحبان صنایع کوشش دارند با بهره گیری از آن گامی موثر در جهت مقبولیت کالای مورد عرضه خود به مشتریان برداشته و رعایت نکات زیست­محیطی را به عنوان یک مزیت رقابتی مورد بهره گیری قرار دهند. در اکثر کشورها به این نتیجه رسیده­اند که توسعه زمانی مداوم و پایدار می­گردد که هنگام بهره گیری از منابع محدود و غیرقابل تجدید، نهایت دقت مبذول گردیده و کوشش گردد از این منابع محدود محافظت گردد. دولت­ها نیز کوشش دارند بیشتر از گذشته با وضع قوانین زیست‌محیطی (سبز) در این راستا فعالیت نمایند. به همین مقصود استانداردهای مشخصی وضع شده­ می باشد.

عوامل ذکر گردیده (تقاضای مشتریان، قوانین دولتی و استانداردهای وضع شده) به عنوان محرک، عامل ایجاد تغییراتی در این خصوص شده می باشد. مدیریت این تغییرات در زنجیره تامین به همراه جریان اطلاعاتی که در کل زنجیره تامین هست، مفهوم نوینی را به نام مدیریت زنجیره تامین سبز معرفی می­نماید. بهره گیری از استراتژی­های مدیریت زنجیره تامین سبز [1]، باعث کاهش ضایعات، کاهش بهره گیری از منابع و به تبع آن کاهش مصرف انرژی و آلودگی محیط­زیست و ایجاد ارزش برای مشتریان می­گردد. این امر در نهایت باعث افزایش راندمان و بهبود عملکرد در سازمان­ها و شرکت­ها می­گردد ]1[.

سازندگان در اواخر دهه 1980 از آن چیز که در قوانین مورد نیاز بود، فراتر رفته و به سمت رویکرد سبز در عملیات سیستم خود حرکت نمودند. یک امتیاز رقابتی برای کشورها و شرکت­ها، زنجیره تأمین موثر، کارا و استوار[2] می­باشد که به آنها در مواجه با آشفتگی­های محیطی و فشارهای رقابتی در حال افزایش کمک کند ]2[. طراحی و بکارگیری شبکه زنجیره تأمین، یک تصمیم استراتژیک می باشد که اثرات آن برای چندین سال ادامه دارد و در طی آن پارامترهای فضای تجاری (مانند تقاضای مشتریان) ممکن می باشد تغییر یابد. پس این پارامترها ماهیت غیرقطعی دارند و زنجیره تأمینی که طراحی می­گردد بایستی در مقابله با چنین عدم قطعیت­هایی استوار باشد] 3 [.

2-1 تعریف مسأله

جهانی شدن اقتصاد و توسعه فن­آوری اطلاعات باعث گردیده بازار عرضه محور به شکل گسترده­ای به بازار تقاضا محور تغییر یابد و سازمان­ها برای حفظ و بقای خود به اهمیت ارضای نیاز مشتریان پی بردند. بر این اساس مدیریت زنجیره تأمین اهمیت پیدا می­کند، زیرا ارضای نیازها و علایق مشتریان نه فقط توسط آخرین موجودیت چسبیده به مشتری یعنی محصول نهایی می باشد، بلکه توسط سایر تأمین­کنندگان بالادست نیز صورت می‌گیرد.

در دیدگاه مرسوم و گذشته، مدیریت زنجیره تأمین شامل هدایت تمام اعضای زنجیره تأمین به صورت یکپارچه و متناسب با هدف بهبود عملکرد جهت ارتقای بهره­وری و سود بیشتر بود و مدیران زنجیره تأمین به دنبال تحویل سریع­تر کالا و خدمات، کاهش هزینه و افزایش کیفیت بودند، اما بهبود عملکرد زیست­محیطی زنجیره تأمین و اهمیت هزینه­های اجتماعی و تخریب محیط زیست لحاظ نمی­گردید.

فشار مقررات دولتی برای اخذ استانداردهای زیست­محیطی از یک سو و رشد فزاینده تقاضای مشتریان برای عرضه محصولات سبز (بدون اثر مخرب بر محیط زیست) از سوی دیگر مفهوم زنجیره تأمین سبز و مدیریت آن را پدیدار ساخت. امروزه مدیران زنجیره تأمین سبز در شرکت‌های پیشرو از طریق ایجاد مطلوبیت و رضایت‌مندی از منظر زیست­محیطی در سراسر زنجیره تأمین می‌کوشند تا از لجستیک سبز و بهبود عملکرد محیطی خود در کل زنجیره تأمین به عنوان یک سلاح راهبردی جهت کسب مزیت رقابتی پایدار سود ببرند ]4[.

مدل تصمیم­گیری طراحی زنجیره تأمین در برگیرنده تعیین تعداد اجزای زنجیره، نظیر تأمین‌کنندگان مواد اولیه و قطعات مورد نیاز، تولید‌کنندگان و مونتاژ کنندگان، مراکز نگهداری و توزیع با هدف ارائه یک ترکیب مناسب از این اجزا می­باشد. هدف از ارائه این ترکیب که پیکربندی زنجیره در پی آن تعیین می گردد، آن می باشد که محصولات در مقدار، زمان و مکان مناسب تولید و توزیع گردند ]5[.

بهینه­سازی استوار یک تکنیک بهینه­سازی می باشد که در فضای عدم قطعیت کامل با دو رویکرد سناریو محور و بازدارنده کوشش بر ارائه مدل و جواب استوار دارد. استواری مدل، شدنی بودن و استواری جواب، نزدیک به بهینه بودن جواب­های ایجاد شده را در برابر ظهور حالات (مقادیر) مختلف پارامتر همراه با عدم قطعیت تضمین می­کنند ]6[.

3-1- اهمیت پژوهش

امروزه دیگر سازمان­ها نمی­توانند به عنوان یک موجودیت مستقل و به عنوان تنها یک برند[3] در فضای کسب­و­کار و در صحنه رقابت حضور داشته باشند. اما این امر با حضور آن­ها در مجموعه زنجیره تأمین امکان­پذیر خواهد بود. شدت یافتن رقابت و جهانی شدن بازارها و فشار مداوم بر سازمان‌ها بر عرضه­ی سریع‌تر محصولات منطبق بر نیاز مشتریان، منجر به آن شده می باشد که سازمان‌ها مدیریت زنجیره تأمین را به عنوان یک راه‌حل اساسی برگزینند. از این رو دیگر موفقیت سازمان‌ها وابسته به توانایی آن­ها در یکپارچه ساختن و ایجاد هماهنگی در بین اجزای زنجیره تأمین خواهد بود ]4[.

یکی از فعالیت‌های مهم سازمان در برنامه‌ریزی و مدیریت زنجیره تأمین، طراحی موثر زنجیره می‌باشد. در طراحی زنجیره تأمین تصمیم­گیری پیرامون پیکربندی زنجیره اتخاذ می­گردد. بدین معنا که در سطح تصمیم­گیری استراتژیک تعداد، مکان، ظرفیت و تکنولوژی هر یک از تسهیلات مشخص می گردد. در سطوح دیگر نظیر سطح تاکتیکی، تصمیماتی نظیر مدیریت جریان در بین تسهیلات مورد مطالعه قرار می‌گیرد. در نتیجه پیکربندی زنجیره تأمین اثراتی مشخص، تأثیرگذار و بلند مدت بر تصمیمات سطوح دیگر، منابع و سرمایه­های سازمان خواهد داشت. از این رو می­توان گفت طراحی زنجیره تأمین تأثیر مهم و بسزایی را در موفقیت سازمان اعمال می کند ]7[.

از سوی دیگر در نظر داشتن جریان محصولات برگشتی و مدیریت ضایعات و بازیافت نیز می‌تواند به موفقیت سازمان‌ها با در نظر داشتن قوانین و انتظارات مشتریان تأثیرگذار باشد. در این بین شرکت‌هایی نظیر کوداک[4]، زیراکس[5] و اچ پی[6] در سال‌های اخیر کوشش‌های زیادی نموده­اند و موفقیت­های بسیاری را هم کسب کرده‌اند ]8[.

در طراحی زنجیره تأمین به دلیل بلندمدت بودن افق برنامه­ریزی، فرض قطعی بودن بعضی از پارامترها کمی دور از واقعیت خواهد بود. عواملی نظیر تقاضا، تأمین مواد اولیه، قیمت مواد اولیه و محصول نهایی، مکان بازارها و موارد دیگری همانند این همگی با عدم قطعیت بسیاری در دوره عمر زنجیره تأمین همراه هستند ]9[. از طرف دیگر حرکت به سمت بازارهای جهانی و ایجاد اتحادیه­های فرامنطقه­ای نظیر اتحادیه اروپا و غیره، محیط اطراف و عوامل موثر در تصمیم­گیری را با موارد جدیدی از عدم قطعیت مانند نرخ ارز و قابلیت اطمینان کانال­های توزیع همراه ساخته­می باشد ]7[. از این رو نیازمند یک زنجیره توأم استوار هستیم که در رویارویی با تغییرات محیطی حداقل تأثیرپذیری را از خود به نمایش گذارد.

4-1- اهداف پژوهش

از آنجایی که برنامه­ ریزی و مدیریت لجستیک تا حد زیادی بر حداقل کردن هزینه مرتبط با تولید و حمل محصولات تحت محدودیت­های مختلف مانند تجهیزات، ظرفیت، کارگران، مواد، بودجه و منابع دیگر تمرکز می­کند ]10[؛ در این پژوهش کوشش بر آن بوده­می باشد که با بهره­ گیری از تکنیک بهینه ­سازی استوار، مدلی جهت طراحی زنجیره تأمین چند محصولی، تک دوره­ای، سه سطحی و همراه با در نظر گرفتن حداقل آلودگی و اثرات زیست­محیطی یعنی یک زنجیره تأمین سبز استوار ارائه گردد. بهینه‌سازی استوار این امکان را فراهم می­سازد تا جواب­های ایجاد شده توسط مدل، حداقل تأثیرپذیری را از پارامترهای همراه با عدم قطعیت موثر بر تصمیم­گیری داشته باشند. مشکل اصلی یک مسأله مدیریت لجستیک، در روبرویی آن با عدم قطعیت آینده می باشد. بیشتر مدل­های لجستیک بر اساس تجربه­شان احتمال اینکه در کدام­یک از متغیرها و یا پارامترهای آنها ممکن می باشد عدم قطعیت وجود داشته باشد را می­دانند. یک تکنیک قوی برای حل مسائل بهینه­ سازی احتمالی، برنامه­ریزی استوار می باشد که توسط مولوی و همکارانش[7] در سال 1995پیشنهاد شده می باشد ]10[.

هدف این پژوهش ارائه یک مدل جهت طراحی زنجیره تأمین با فرضیات مشخص و یک روش حل کارا برای آن می باشد. از این رو اهداف میانی ذیل نیز مد نظر بوده می باشد:

1- شناخت سطوح تصمیم­ گیری در مدیریت و طراحی زنجیره تأمین

2- شناخت عدم قطعیت و نحوه برخورد با آن در ادبیات موضوع

3- مطالعه توانایی­های بهینه ­سازی استوار در طراحی زنجیره تأمین

4- شناخت زنجیره تأمین سبز و روش Eco-indicator 99 برای کاهش اثرات زیست محیطی.

[1] Green Supply Chain Management (GSCM)

[2] Robust

[3] Brand

[4] Kodak

[5] Xerox

[6] HP

[7] Mulvey et al

***ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل و با فرمت ورد موجود می باشد***

متن کامل را می توانید دانلود نمائید

زیرا فقط تکه هایی از متن پایان نامه در این صفحه درج شده (به گونه نمونه)

اما در فایل دانلودی متن کامل پایان نامه

 با فرمت ورد word که قابل ویرایش و کپی کردن می باشند

موجود می باشد

تعداد صفحه : 123

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان