شکل دهی به هویت اجتماعی یک جامعه عبارتند از: باورها ( جهان¬بینی)، ارزش¬ها (ایدئولوژی) و سبک زندگی (نظام ترجیحات رفتاری). تمایزات و تفاوت¬های جوامع مختلف نیز به همین سه مؤلفه عمده بازگشت می¬کند.
غفلت از مسئله شیوه زندگی می¬تواند خسارت¬های جبران¬ناپذیری بر پیکره جامعه وارد کند. وقتی مردم نتوانند میان شیوه زندگی خود و باورها و ارزشهایشان ارتباط برقرار نمایند، بعد از مدتی ممکن است دست از باورها و ارزش¬های خود نیز بشویند و آنان را ناکارآمد تلقی کنند؟ و برای اینکه توجیهی برای سبک زندگی غیر اسلامی خود داشته باشند، باورها و ارزش¬های اسلامی را زیر سؤال ببرند و مثلاً آنها را ناظر به گذشته و مربوط به جوامع غیر پیشرفته بپندارند! و بدین ترتیب از اساس دست از اسلام بشویند. قرآن¬کریم در این باره می¬فرماید: «سپس، سرانجام کسانی که اعمال بد مرتکب شدند، به جایی رسید که آیات خدا را تکذیب کردند و پیوسته آن را مسخره می¬نمودند.»( سوره روم، آیه 10) (شریفی، 1391).
سلامت روان دانشجویان یکی از ضروریات جامعه محسوب می¬شود که توجه به آن در رشد و توسعه جامعه اثر مستقیمی دارد و پرداختن به آن شرط اساسی بهره وری از نیروهای کارآمد و تحصیل کرده است به ویژه اینکه دانشجویان به دلیل شرایط خاص دانشجویی از جمله دوری از خانواده، وارد شدن به مجموعه ای بزرگ و پر تنش، مشکلات اقتصادی، نداشتن درآمد کافی، حجم زیاد دروس و رقابت¬های فشرده، مستعد از دست دادن بهداشت روانی هستند(شیرانی، احمدی و شعبانی، 1388).
سلامت عمومی
از دید سازمان بهداشت جهانی، بهداشت روان در درون مفهوم کلی بهداشت جای می¬گیرد و بهداشت یعنی توانایی کامل برای ایفای نقش¬های اجتماعی، روانی و جسمی. از نظر این کارشناسان، سلامت فکر و روان عبارت است از قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح محیط فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور منطقی، عادلانه و مناسب (احمدوند، 1382).

مؤلفه¬های سلامت عمومی
1) افسردگی
طبق متن بازبینی شده چاپ چهارم DSM (DSM-IV-TR)، اختلال افسردگی اساسی (که افسردگی یک قطبی نیز نامیده می¬شود) بدون سابقه¬ای از دوره¬های مانیا، مختلط، یا هیپومانی رخ می¬دهد. دوره افسردگی اساسی باید لااقل دو هفته طول بکشد. بیماری که دچار دوره افسردگی اساسی تشخیص داده می-شود، باید لااقل چهار علامت از فهرستی شامل تغییرات اشتها و وزن، تغییرات خواب و فعالیت، فقدان انرژی، احساس گناه، مشکل در تفکر و تصمیم¬گیری، و افکار عودکننده مرگ یا خودکشی را هم داشته باشد (کاپلان و سادوک، 1392).
2) اضطراب و بی¬خوابی
اضطراب، هشداری است که فرد را گوش به زنگ می¬کند ؛ یعنی به فرد هشدار می¬دهد که خطری در راه است و باعث می¬شود که فرد بتواند برای مقابله با خطر، اقداماتی به عمل آورد. اضطراب، تشویشی فراگیر، ناخوشایند، و مبهم است که اغلب، علایم دستگاه خودکار (اتونوم) نظیر سردرد، تعریق، تپش قلب، احساس تنگی در قفسه سینه، و ناراحتی مختصر معده نیز با آن همراه است. فرد مضطرب ممکن است احساس بی¬قراری هم بکند که نشانه¬اش این است که نمی¬تواند به مدت طولانی یک جا بنشیند یا بایستد. مجموعه علایمی که در حین اضطراب وجود دارد، اغلب در هر فرد به گونه¬ای متفاوت از دیگران است.

3) نشانه¬های جسمانی
شکایات جسمانی متعددی است که با دستگاه¬های عضوی مختلفی در ارتباط است.
4) اختلال در عملکرد اجتماعی
ناتوانی از تن دادن به هنجارهای اجتماعی به طوری که جنبه¬های متعددی از رفتار فرد در نوجوانی و بزرگسالی تحت تأثیر این ناتوانی قرار گرفته باشد.
از ابتدای آفرینش انسان، دین نقش به¬سزایی در حل معضلات فردی و اجتماعی داشته است. از سال¬های پایانی قرن نوزده تا کنون دین جایگاهی ویژه در تحقیقات علوم اجتماعی و روانشناختی به دست آورده است. به ویژه دانشمندانی چون جیمز (1988)، فروم (1989) و یونگ (1975) اهمیت باورها و رفتارهای دینی را در زندگی بشر یادآور شده¬اند. یونگ شکوهی را که دین به بشریت می¬دهد ارج می¬نهد. به اعتقاد جیمز انسان در پرتو دین به آرامش باطنی می¬رسد. ویکتور فرانکل بیان می¬دارد که اگر مذهب سرکوب شود انسان به پوچی، احساس افسردگی و سایر اختلالات روانی دچار می¬شود. مذهب نه تنها باعث می¬شود که انسان بهتر بتواند با ناگواریهای زندگی کنار آید بلکه می¬تواند در ایجاد احساس امید، آرامش، خودشکوفایی، احساس راحتی، مهار تکانه¬ها، نزدیکی به خدا و حل مشکل مؤثر باشد (پارگامنت ، 1990؛ به نقل از پورمودت و عارفی، 1392).
به اعتقاد فرانکل (2006) فقدان معنویت در زندگی یک خلاء وجودی ایجاد می¬کند که باعث به وجود آمدن روان¬رنجوری جامعه¬زاد و مثلث روان¬رنجورانه گسترده¬ای می¬شود که عبارت است از؛ افسردگی، اعتیاد و تجاوز. خداوند در قرآن کریم نیز میفرماید: الَذِینَ آمَننواْ وَلَمْ یَلْبِسُواْ إِیمَانَهُم بِظنلْمٍ أنوْلَئِکَ لَهُمُ الأَمْنن وَهُم مُهْتَدُونَ (انعام/82). در این آیه، امنیت، آرامش، بهداشت روانی و هدایت را از آثار ایمان برمی¬شمارد، آری هنگامی که ترس شدید بر جان انسان پنجه می¬افکند و خود را تنها احساس می¬کند، تنها عاملی که می¬تواند با این احساس مقابله کند ایمان به خدا است (پورمودت و عارفی، 1392). به نظر می-رسد تعلقات دینی و مذهبی، انسان را به سوی نظام ارزشی یکپارچه و منسجم سوق می¬دهد و با ایجاد قدرتی معنوی تحمل سختی¬ها را آسان نموده و حمایت اجتماعی و روحانی را نصیب افراد می¬سازد (غریبی و قلی زاده، 1385؛ به نقل از پورمودت و عارفی، 1392). کسانی که باورهای مذهبی قوی¬تری دارند کمتر به اختلالاتی نظیر افسردگی، استرس و اضطراب مبتلا می¬گردند. و بنا به تحقیقات کورشر (2012) کمتر رفتارهای پرخاشگرانه از خود نشان می¬دهند (علوی و همکاران،1378)، به این نتیجه رسیدند که افراد مسجدی (دیندار درونی) کمتر از غیر مسجدی¬ها دست به رفتارهای پرخاشگرانه می¬زنند و به اعتقاد مک کوی ( 2005 ) کسانی که از دین و مذهب جدا می¬شوند دچار یک خلاء روحی و عاطفی می گردند که برای پر نمودن این خلاء راه¬های گوناگونی را تجربه می¬نمایند. در این میان رفتارهای مختلفی در انسان وجود دارند که می¬توانند در ارتباط و تاثیرپذیر از قدرت معنوی و دینداری افراد باشند و همانگونه که در بالا اشاره شد پرخاشگری هم جزئی از این رفتارهاست (پورمودت و عارفی، 1392).
فردی که بتواند با الگوی صحیح ، ارتباط سالمی با دیگران برقرارکند و درکنار این ارتباط خصوصیات فردی و اجتماعی مثبت خود را (حسن خلق ، همدردی ، همراهی و….) به مرحله بروز برساند و به دیگران نشان دهد ، یقینا مورد توجه افراد واقع خواهد شد و دردید اکثریت آنها دارای مقبولبت و محبوبیت خواهد بود .
1-4- تعریف نظری و عملیاتی متغیرهای پژوهش
1-4-1- تعریف نظری
هر فردی باید دارای ویژگیهایی باشد تا بتواند این ارتباط سالم و خصوصیات اجتماعی لازم را به ظهور برساند. این ویژگیها و استعدادهای خاص را ، روانشناسان « هوش اجتماعی » نامیده اند (حکم آبادی،1389).
از دید سازمان بهداشت جهانی، بهداشت روان در درون مفهوم کلی بهداشت جای می¬گیرد و بهداشت یعنی توانایی کامل برای ایفای نقش¬های اجتماعی، روانی و جسمی. از نظر این کارشناسان، سلامت فکر و روان عبارت است از قابلیت ارتباط موزون و هماهنگ با دیگران، تغییر و اصلاح محیط فردی و اجتماعی و حل تضادها و تمایلات شخصی به طور منطقی، عادلانه و مناسب (احمدوند، 1382).
دین مشتمل بر یک سلسله اصول و معتقدات است که هر کس باید خودش مستقیماً تحقیق کند و واقعاً تشنه¬ی یاد گرفتن و تحقیق در آنها باشد و مسلماً اگر کسی خدا را پویا باشد خداوند تعالی او را دستگیری و هدایت خواهد کرد ( مطهری، 1386).

1-4-2- تعریف عملیاتی:
باورهای مذهبی:
تعریف عملیاتی باورهای مذهبی عبارت است از نمره ای که شرکت کنندگان از پاسخگویی به پرسشنامه نگرش سنج مذهبی براهنی کسب نموده اند.
هوش اجتماعی:
تعریف عملیاتی هوش اجتماعی عبارت است از نمره ای که شرکت کنندگان از پاسخگویی به پرسشنامه هوش اجتماعی ترومسو کسب نموده اند.
سلامت روان:
تعریف عملیاتی سلامت روان عبارت است از نمره ای که شرکت کنندگان از پاسخگویی به پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ کسب نموده اند.
1-5- متغیرهای پژوهش :
متغیر وابسته یا ملاک سلامت روان است .
متغییر مستقل یا پیش بین باورهای مذهبی و هوش اجتماعی است.

1-6- اهداف پژوهش
هدف كلي
پیش بینی سلامت روان بر اساس باورهای مذهبی و هوش اجتماعی در دانشجویان
اهداف جزيي
1.پیش بینی سلامت روان بر اساس باورهای مذهبی در دانشجویان
2.پیش بینی سلامت روان بر اساس هوش اجتماعی در دانشجویان
3.پیش بینی سلامت روان بر اساس پردازش اطلاعات اجتماعی در دانشجویان
4.پیش بینی سلامت روان بر اساس آگاهی اجتماعی در دانشجویان
5.پیش بینی سلامت روان بر اساس مهارت های اجتماعی در دانشجویان
1-7- فرضيات پژوهش
فرضیه اصلی
به نظر می رسد رابطه ای بین سلامت روان با باورهای مذهبی و هوش اجتماعی در دانشجویان وجود دارد.

فرضیه های فرعی
به نظر می رسد رابطه ای بین باورهای مذهبی و سلامت روان دانشجویان وجود دارد.
به نظر می رسد رابطه ای بین هوش اجتماعی و سلامت روان دانشجویان وجود دارد.
به نظر می رسد ارتباطی بین پردازش اطلاعات اجتماعی و سلامت روان دانشجویان وجود دارد.
به نظر می رسد ارتباطی بین آگاهی اجتماعی و سلامت روان دانشجویان وجود دارد.
به نظر می رسد ارتباطی بین مهارت های اجتماعی و سلامت روان دانشجویان وجود دارد.

فصل دوم
ادبیات وپیشینه پژوهش

2-1- مقدمه
سوالاتی که در جامعه در خصوص سلامت روان مطرح می شود عمدتاً به مناسبات دین و روان و هوش برمی گردد بسیاری از روان شناسان به طور سلبی یا ایجابی به این سوالات پاسخ می دهند وعده ای روانشناسی را مقوله علوم تجربی و آزمایشی می دانند که از فلسفه جدا شده و مسیری را که علوم تجربی طی کرده است می پیماید و برای آزمون فرضیه هایش از روشهای آزمایشگاهی استفاده می کند.
این فصل از دو بخش تشکیل شده است. در بخش اول ادبیات و مستندات در مورد متغیرهای تحقیق آورده شده، و در بخش دوم به تحقیقات انجام شده در خارج و داخل کشور پرداخته ‌شده است.
2-2- ادبیات پژوهش
واژه¬ی مذهب
مذهب در لغت به معنای کیش، طریقت و مسئولیتی است که معطوف به امر مقدس در دو بعد دین-آشنایی و دین¬باوری می¬شود. نگرش دینی، نگرش به امور ماورایی است که به موجب آن مشکلات روحی حل گشته و احراز و تقویت آن موجب یگانگی، ثبات، استمرار و پایداری فرد در جامعه می¬شود (آرون، 1989؛ به نقل از ضیایی، 1392).

مجموعه دین از دو بخش تشکیل شده است:
1.آموزه ها و گزاره های اعتقادی (هست ها /اصول)
2.دستورهای عملی ، اخلاقی وارزشی که بر پایه آموزه های اعتقادی استوار شده اند.(بایدها/ فروع)
مقوله‌ی مهم و اساسی دین، سابقه‌ای به امتداد تاریخ بشر و گستردگی¬ای به پهنای جهان دارد. طول و عرض زمان را همراهی کرده به ‌نحوی ‌که هیچ دورانی و هیچ مکانی نبوده که حقیقت دین حضور و ظهور نداشته باشد. دین همراه انسان است، و بشر از آغاز آفرینش نیاز به دین را همواره در خویشتن احساس می-کرده و با عطش فطری در پی آن می‌رفته تا با رسیدن به زلال آن، این عطش را برطرف، و خود را سیراب کند. از این‌رو جامعه¬شناسان و مردم¬شناسان با اینکه درگذشته از انسان به موجودی «مستوی القامه» و ابزارساز و سیاست¬ورز یاد می‌کردند، اما امروزه از او به‌عنوان موجودی دین‌ورز سخن می‌گویند. زیرا محققان با پژوهش‌های تاریخی خود، هیچ قومی از اقوام بشر را نیافته‌اند که صاحب نوعی دین نبوده باشند. چنان‌که جدیدترین پژوهش‌های جامعه‌شناختی، بیش از 95 درصد انسان‌ها را معتقد به خداوند و متدین به دینی از ادیان می‌داند. و این واقعیت مردودکننده¬ی این نظریه است که با پیشرفت اجتماعی و پیشرفت رفاه مادی، دین و اندیشه‌ی دینی انحطاط می‌یابد. نتیجه¬اش این‌ است که انسان، دارای سرشت و فطرت دینی است و هویت بافت وجودی او در متن خلقت با دین عجین شده است (آرون، 1989؛ به نقل از ضیایی، 1392).
حضرت آیت¬الله خامنه¬ای، پس از تبیین اهمیت عینی سبک و فرهنگ زندگی، به مبانی کارگشای این مبحث از منظر اسلام پرداختند و تأکید کردند: «اسلام، خردورزی، اخلاق و حقوق را مایه¬های اصلی فرهنگ صحیح می¬داند و ما نیز باید به طور جدی به این مقولات بپردازیم وگرنه پیشرفت اسلامی و تمدن نوین اسلامی شکل نخواهد گرفت.» ایشان در ترسیم چگونگی شکل¬گیری سبک و شیوه زندگی افزودند: «فرهنگ زندگی، متأثر از تفسیر ما از زندگی است و هر هدفی را برای زندگی تعیین کنیم، سبک خاصی را به همراه می¬آورد. در بحث سبک و فرهنگ زندگی، اسلام عزیز همه نیازهای انسان را برآورده می¬سازد و دانشوران حوزه و دانشگاه باید علاوه بر تلاش در فقه و حقوق، در بحث اخلاق اسلامی و عقل و سلوک عملی اسلام نیز کارهای متراکم و با کیفیت انجام دهند تا نتایج این تلاش¬ها مبنای برنامه¬ریزی و تعالیم نسل-ها قرار گیرد.» آیت¬الله خامنه¬ای بعد از تبیین ضرورت ایمان به هدف به عنوان یکی از عوامل اساسی تمدن¬سازی، بحث مهمش را با تأکید بر یک نکته اساسی دیگر ادامه دادند: «پرهیز کامل از تقلید از سبک و سلوک زندگی در تمدن غربی.» ایشان خاطرنشان کردند: «ما البته بنای بر غرب¬ستیزی نداریم اما براساس بررسی و تحقیق تأکید می¬کنیم که تقلید از غرب، هیچ ملتی را به جایی نمی¬رساند. فرهنگ غرب، اصولاً فرهنگی مهاجم است و به هر دلیلی در هر کشوری رواج یابد به تدریج فرهنگ و هویت آن ملت را نابود می¬کند.» وی در پایان سخنانش تأکید کرد: «انقلاب اسلامی دارای توانایی، ظرفیت و انرژی متراکمی است که می¬تواند همه موانع را از سر راه بردارد و تمدن ممتاز، متعالی، برجسته و باشکوه اسلامی را در مقابل چشم همه جهانیان برپا سازد.» (امام خامنه¬ای، 1391).
علّامه محمدحسین طباطبایی، دین را نظامی مبتنی بر اعتقاد می¬داند. روانشناسی دینی گستره¬ای است که به مطالعه باورها و اعمال دینی از دیدگاه روانشناختی می¬پردازد. دین اسلام کامل¬ترین و پسندیده-ترین دین در نزد خداست که دستورات جامعی برای همه از جمله ابعاد زندگی انسان ارائه داده است. انسان در صورت پذیرش توحید و عمل به قوانین دین ظرفیت روانی¬اش گسترده¬تر می¬شود، در غیر این ¬صورت احساس ناخوشایندی و زندگی تیره و تاری خواهد داشت. به نظر می¬رسد که افراد پای¬بند به برنامه¬های دین و دستورات آن، به بسیاری از بیماری¬های روانی مبتلا نمی¬شوند. هر چند نتیجه¬گیری از دیدگاه متفکرین اسلامی کاملاً منطقی است ولی مقبولیت عام نیافته است (حکم آبادی، 1389).
بندگی کن تا که سلطانت کنم جان فدا کن تا همه جانت کنم
قرآن کریم نیز به صراحت بیان می¬کند که راه مستقیم انسانیت، عبادت است: «وَ أَنِ اعْبُدُونی‏ هذا صِراطٌ مُسْتَقیمٌ.( سوره یس ،آیه 61.) بندگی مرا کنید؛ که این راه مستقیم است.
مطالعه¬ی مذهب از دیدگاه روان¬شناختی از حدود 100 سال پیش آغاز شده است، ویلیام جیمز موجودیت روان شناسی دین را آنگونه که امروز یافت می¬شود، از زمانِ پیدایش مطالعه¬ی تطبیقی ادیان در قرن 19 در اروپا، به روشنی بیان می¬کند. وی بر این باور است که دانش روان¬شناسی به این نتیجه رسیده است که اگر خداگراییِ انسان، سرشتی است و اینکه انسان میل به این جهت دارد، حکایت از یک وابستگی عمیق بین وجود انسان و خالق او می¬نماید. از دیدگاه روان¬شناسی، مذهب یک سری احساسات مختلف است، مثل ترس¬مذهبی، عشق مذهبی و نشاط و سرور مذهبی. مذهب را تاثیرات، احساسات و رویدادهایی می¬دانند که در عالم تنهایی و دور از همه وابستگی¬ها برای هر انسانی روی می¬دهد. نظام ارزش¬ها مبتنی بر طرز تلقی افراد از زندگی و موفقیت انسان در جهان و در رابطه با پدیده¬های جهان است و به دلیل نیاز انسان به داشتن معنای وجودی خویش و جایگاهش در این جهان، ارزش مذهبی در نظام ارزش¬ها، جایگاه ویژه¬ای دارد (رازفر و سهرابیان،1379؛ به نقل از ضیایی،1391).

2-3- تعریف مفاهیم و نظریه های مربوط به مذهب
بررسی روان¬شناختی دین نیز همچون خود روان¬شناسی از گذشته¬ای دور و نامشخص آغاز شده که مقدم بر تاریخ رسمی آن است. آغاز روان¬شناسی دین به عنوان رشته¬ای رسمی به حدود سال 1881 باز می¬گردد، هنگامی که جی استانلی هال در بوستون نطقی همگانی در مورد آموزش اخلاقی و دینی ایراد کرد. خواه قبول داشته باشیم، شواهد هال که بنابر برداشت شخصی¬اش بین دو چیز یعنی تعبیر دین و دوران نوجوانی پیوند برقرار می¬کند، آغازگر این رشته بوده و خواه بخواهیم پیدایش آن را به گونه¬ای نامشخص¬تر به اواخر قرن نوزدهم برگردانیم، تنها توانسته ایم تاریخ آخرین دوره تفکر را در باره پارسایی انسان معین کنیم. این نوع تفکر و نظریه¬پردازی را اگرچه به هیچ وجه رواج نداشته اما به صورت پراکنده می¬توان در دوران کهن نیز یافت (کاهو، 1992؛ به نقل از حسینی،1391).
در زبان انگلیسی واژه «دین» از ریشه¬ لاتین religio می¬آید که به گفته برخی پژوهشگران، نخست برای اشاره به نوعی قدرت فرابشری به کار می¬رفته که از آدمی می¬خواهد برای اجتناب از نتیجه¬ای شوم به شیوه¬ای خاص رفتار کند، دیگر پژوهشگران نتیجه گرفته¬اند که religio به احساسی اشاره دارد که در کسانی موجود است که چنین قدرتی را درک و مشاهده می¬کنند، این اصطلاح بر کردارهای آیینی که در حرم خدایانی معین صورت می¬گرفت اطلاق می¬شود. به هر حال این واژه دلالت داشت بر آنچه آدمی انجام می¬داد یا